Home » In goede handen. Erfgoed in depots

In goede handen. Erfgoed in depots

Een vormingstraject rond het inrichten van en bewaren in erfgoeddepots, aangeboden door de depotconsulenten van de Vlaamse Provincies en de Vlaamse Gemeenschapscommissie. Dit traject sluit aan bij de cursussen ‘behoud en beheer voor musea’ en ‘informatiebeheer in musea’. Voorafgaande deelname aan deze opleidingen is niet verplicht, maar wordt wel aanbevolen.

Doelgroep: Medewerkers van musea, erfgoedinstellingen en -verenigingen. De opleidingen worden afgestemd op een eerder gevorderd publiek. Een basiskennis en/of zekere mate van ervaring met betrekking tot het behoud en beheer van erfgoedobjecten wordt aanbevolen.

Doel: Het verhogen van de kennis en praktische vaardigheden bij hen die instaan voor het inrichten en/of beheren van erfgoeddepots. De deelnemers krijgen naast een theoretisch kader ook praktische tips aangereikt.

Opzet: Een aanbod van 6 modules (elk 1 dag) met betrekking tot depotwerking die samen het vormingstraject “In goede handen: erfgoed in depots” vormen. Elke module kan zo afzonderlijk worden gevolgd. Je dient dus voor elke module apart in te schrijven.

Depotinrichting als sleutel tot een efficiënt collectiebeheer
Een efficiënt beheer van uw collectie staat of valt met een verantwoorde inrichting van de ruimte(s) waar ze in bewaard wordt. Wat maakt een ruimte echter tot een geschikt erfgoeddepot en hoe richt ik deze zo praktisch en overzichtelijk mogelijk in? Hoe valt met een beperkt budget ruimte-economisch het maximum uit mijn depotruimte te halen? En hoe voorkom ik dat mijn depot een overvol labyrint wordt, waar geen enkel object of medewerker nog zonder kleerscheuren binnen- of buitengeraakt? Stapsgewijs worden in deze module verschillende elementen toegelicht die de keuze en de inrichting van een verantwoorde bewaarruimte bepalen: van de inplanting en constructie van de buitenschil (gebouw/ruimte) tot en met de plaatsing en verpakking van het individuele object.
Docent Jürgen Vanhoutte (depotconsulent behoud en beheer, Provincie Vlaams Brabant)

Veilig - Beveiligd: erfgoeddepots
Zorg voor erfgoed rust op een cruciale pijler: het veilig stellen van het erfgoed voor latere generaties. Hoe doen we dat? De vraag “Wat zijn de bestaande veiligheidsmaatregelen en -voorschriften?” wordt voor drie aspecten gesteld: het gebouw; de collecties met de individuele objecten; en de medewerkers zelf. De veiligheid in, om en van depots evenals mogelijke beveiligingsmaatregelen vormen een eerste insteek. Daarnaast komt ook de beveiliging van de collecties en objecten ter sprake. In een derde luik gaat de aandacht naar de persoonlijke veiligheid en de (inter)nationale veiligheidsvoorschriften (kleding, materialen, handelingen, enz.) voor het werken in een depot of magazijn. Speciale aandacht gaat naar de veiligheid van de medewerker bij het manipuleren van objecten in het depot.
Docent: n.t.b. (Provinciaal Veiligheidsinstituut) en Frank Herman (Adviseur erfgoeddepots - coördinatie, Provincie Antwerpen)

Niet te verwaarlozen: onderhoud in het depot
Ook wanneer collectiestukken niet tentoongesteld zijn, maar (tijdelijk) in een depotruimte bewaard worden, is het van belang de optimale bewaaromstandigheden van deze objecten te garanderen. Het onderhoud van de depotruimte en van de individuele collectiestukken is hierbij noodzakelijk, maar wordt vaak over het hoofd gezien. Stukken in het depot verliezen soms de aandacht, zeker als het om onderhoud gaat. Een onderhoudsplan is de oplossing, maar hoe pak je dat nu precies aan? In deze module krijg je enerzijds praktische tips om je depot proper en stofvrij te houden, maar ook over hoe je een grondige toestandscontrole uitvoert en hoe je objecten uit verschillende materialen op een goede manier kan reinigen. Tenslotte gaan we na hoe je insecten in het depot kan vermijden, en wat je kan doen in geval van aantasting.
Docent: Annelies Anseeuw (depotconsulent behoud en beheer, Provincie West-Vlaanderen)

Zeker bewaren, verpakken en transporteren
Afhankelijk van de karakteristieken en de inrichting van de depotruimte, wordt er vaak beslist om bepaalde objecten/collecties verpakt op te bergen. Bij het verpakken is het belangrijk om rekening te houden met de eigenschappen van de objecten, geschikte verpakkingsmaterialen te gebruiken en microklimaten te voorkomen. In deze module zullen we bekijken welke types objecten we op welke manieren kunnen bewaren. Belangrijk is dat we hierbij het onderscheid maken tussen het verpakken van objecten voor de bewaring in depot én voor bescherming tijdens transport. We maken kennis met de verpakkingsmaterialen die hiervoor kunnen worden gebruikt en proberen deze uit aan de hand van enkele casussen. Daarnaast gaan we ook dieper in op het (intern) transport van objecten en bekijken we hoe collectieverhuizingen efficiënt en verantwoord kunnen worden georganiseerd.
Docent: Anneke Lippens (diensthoofd transversale cel cultuur Provincie Oost-Vlaanderen) en Anne-Cathérine Olbrechts, (depotconsulent Provincie Oost-Vlaanderen)

Collectiebeleid: de basis voor een efficiënte depotwerking
Een collectieplan is een onmisbaar hulpmiddel bij het collectiebeheer. Het biedt een inzicht in de collectie en geeft structuur en duidelijkheid bij het ontwikkelen van het collectiebeleid. Het is niet de bedoeling één algemeen geldend advies te geven, maar aanknopingspunten en structuur te bieden bij het schrijven van een collectieplan. Onderwerpen als collectiegeschiedenis, selectie, verzamelen, herbestemming en afstoten komen aan bod. Er wordt ook ingegaan op de procedures die SPECTRUM hieromtrent beschrijft. De vorming wordt gegeven aan de hand van de brochure ‘Handreiking voor het schrijven van een collectieplan’ (ICN/Stichting LCM).
Docent: Loes Nijsmans (depotconsulent, Vlaamse Gemeenschapscommissie)

Informatiebeheer in je depotwerking
Tijdens deze module tonen we hoe je de inventaris van je museum up-to-date kan houden in functie van een efficiënt depotbeheer. Als we hier niet actief op inzetten, raken we onvermijdelijk dingen kwijt. Er zijn een aantal aspecten die zeker aan bod komen: het benoemen van standplaatsen, standplaats- en toestandcontroles, transport, bruikleen, … Deze module is een aanvulling op de cursus 'informatiebeheer in musea'.
Docent Jan De Cock (depotconsulent registratie, Provincie Vlaams-Brabant)

Praktisch


Organisatie: de depotconsulenten van de Vlaamse provincies en de Vlaamse Gemeenschapscommissie

Prijs: 15 euro per module (inclusief broodjeslunch) (wegens administratieve redenen gebeurt de facturatie per module)

Meer informatie en inschrijven bij de depotconsulenten van de verschillende Vlaamse provincies en de Vlaamse Gemeenschapscommissie.


Deze vorming maakt deel uit van het Vormingsaanbod 2012 van de consulenten van de Vlaamse provincies, de Vlaamse Gemeenschapscommissie, FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed, de expertisecentra, erfgoedcellen en landelijke musea.